Visietekst derde graad


De overgang van de tweede naar de derde graad kan voor sommige leerlingen groot zijn omdat de te verwerven kennis omvangrijker wordt en de te beheersen vaardigheden complexer. Bovendien ruimt de zuivere leerstofverwerking plaats voor bredere informatieverwerking. De leerling moet dus meer en meer zelfstandig deelnemen aan het leerproces en zal ook zelf meer verantwoordelijkheid krijgen en moeten nemen. Op deze manier komen we tegemoet aan de vakoverschrijdende eindtermen Leren Leren van de derde graad en bereiden we onze leerlingen voor op verdere studies aan de hogeschool of de universiteit.

We pakken dit uiteraard stap voor stap aan. We gaan ervan uit dat wie doet wat er tijdens de les gevraagd wordt al een heel eind geraakt. Voor 90% van de leerlingen verloopt de overgang vlot. De basisbeheersing van de vaardigheden is aanwezig en de methode voor optimale leerstofverwerking is grotendeels verworven. In dit geval verloopt de overgang van de tweede naar de derde graad vlot en sereen. Wel moet men rekening houden met punten die tijdelijk kunnen dalen omdat leerlingen de tijd nodig hebben om zich aan te passen aan de nieuwe vereisten van het leerplan. De punten weerspiegelen in hoeverre de leerlingen de nieuwe, complexere vaardigheden al verworven hebben, en de weg die ze nog te gaan hebben. In dat opzicht zijn punten op zich veel minder belangrijk dan de vakinhouden, methodes en strategieën die de leerlingen zich gaandeweg eigen maken.

Enkele leerlingen komen echter tot de vaststelling dat hun werkmethode (die toereikend was t.e.m. het vierde jaar) hen niet toelaat grote leerstofhoeveelheden te verwerken. Wat de verwerking van dergelijke leerinhouden betreft, zijn de vakleerkrachten de experts bij uitstek. Uiteraard kunnen leerlingen dan ook bij hen ten rade gaan voor het plannen van hun studiewerk en het structureren en memoriseren van de leerinhouden. Wie deze raadgeving en tips ter harte neemt en effectief uitvoert, verhoogt gevoelig zijn/haar slaagkansen. Deze begeleiding wordt vraaggestuurd aangeboden en het is de verantwoordelijkheid van de individuele leerling om zijn/haar vakleerkracht hiervoor te contacteren.

Andere leerlingen kunnen vaststellen dat hun beheersing van de basisvaardigheden ontoereikend is. Vaak zijn deze leerlingen hier al eerder op gewezen. Van deze leerlingen verwachten de vakleerkrachten een stevige inspanning om, aan de hand van extra oefenmateriaal, hun achterstand weg te werken. Wanneer ze voldoende gemotiveerd zijn voor de gekozen studierichting en ze zelf initiatief en inzet tonen, kunnen de leerlingen deze achterstand wegwerken.

Ons doel is uiteraard om onze leerlingen zo vlot mogelijk doorheen de derde graad te loodsen en hen de nodige competenties bij te brengen. U mag, indien nodig, verschillende vormen van remediëring van ons verwachten. Anderzijds verwachten wij ook van onze leerlingen het nodige engagement en voldoende verantwoordelijkheidszin om hun eigen studies tot een succesvol einde te brengen.

Aarzel dus niet om een leerkracht te contacteren: tijdens oudercontacten, via berichten op Smartschool of in de planningsagenda. Een opbouwende samenwerking tussen ouder, leerkracht en leerling is absoluut onontbeerlijk.

Benut dit komende schooljaar ook om uw begeleiding en gegeven structuur als ouder af te zwakken en aldus onze leerling in zijn/haar autonomie te laten groeien.

Aangeboden remediëring

1 Voor een toets of taak

1.1 Opmerkingen over studiehouding in de klas

Een goede en positieve studiehouding is de basis voor degelijke resultaten. Een leerling die duidelijk niet geïnteresseerd is, herhaaldelijk zit te dromen of te praten met klasgenoten en niet oplet, maakt het zichzelf bijzonder moeilijk om tot goede resultaten te komen. Als de uitleg door de leerkracht en het inoefenmoment gemist werden, zal het extra tijd en inspanning thuis vragen om dit in te halen. Onoplettende leerlingen missen ook vaak studietips, waarschuwingen voor valstrikken bij toetsen en andere opmerkingen waar andere leerlingen heel wat aan hebben.

Ook een goede motivatie is vereist om de nodige inzet op te brengen. De leerlingen zullen dus bereid moeten zijn om hieraan te werken. Wanneer er telkens weer geprotesteerd wordt voor gelijk welke opdracht of taak, toont dit aan dat de leerling de noodzakelijke maturiteit mist voor deze studierichting in de derde graad.

Een leerling die taken vaak te laat afgeeft, ondermijnt de eigen kansen op efficiënte remediëring. Wanneer een tekort pas duidelijk wordt lang nadat de leerstof is gegeven, mist men snelle feedback en extra kansen om de leerstof te verwerken. Bovendien buigt hij of zij de spelregels in zijn/haar voordeel om. Tegenover de andere leerlingen, die de timing wel respecteren, en daar waarschijnlijk ook moeite voor moesten doen, is dit oneerlijk. Iedereen kan wel eens iets vergeten, maar herhaaldelijk te laat afgeven, kan niet. Het is aan de leerling om onmiddellijk zelf en spontaan te melden dat hij/zij zijn/haar taak niet heeft afgegeven. Wie afgesproken deadlines niet respecteert, kan zich aan een minder cijfer verwachten. Wanneer een leerkracht al verschillende keren naar een taak heeft moeten vragen en deze niet wordt afgegeven, zal de leerling deze taak tijdens een avondstudie of woensdagnamiddag op school komen maken.

Iemand die herhaaldelijk boeken, schriften of ander materiaal niet bij zich heeft, kan de lessen niet behoorlijk volgen en stoort ook vaak de andere leerlingen (die hun boeken moeten delen, of door de afleiding die een leerling veroorzaakt wanneer hij/zij tijdens de les niet kan meewerken).

1.2 Extra oefeningen: resultaten en opmerkingen

Extra oefeningen kunnen gemaakt worden op vraag van de leerling of de leerkracht. Het is in eerste instantie de bedoeling dat de leerling de oefeningen uit het werkboek zelfstandig opnieuw maakt thuis. Als dit niet blijkt te lukken, kan de leerling de leerkracht aanspreken voor een inhaalles. Nadat de leerstof grondig is ingestudeerd, kan de leerling extra oefeningen maken via de weblinks of documenten op Smartschool. Als het voor de leerling niet duidelijk is waarom de oefeningen niet lukken, kan hij/zij extra oefeningen vragen die de leerkracht zal verbeteren, van feedback en tips voorzien en terugbezorgen. De leerkracht verwacht dat de ouders deze oefeningen handtekenen.

2 Na een toets of taak

2.1 Verbeteringen van testen: resultaten en opmerkingen

Een toets verbeteren is een nuttige oefening om de leerling zelf te laten ontdekken wat er precies is misgelopen. Het stelt de leerling in staat om voor zichzelf een analyse te maken van de sterke en zwakke punten. Zo weet de leerling wat hij/zij nog moet herhalen en inoefenen, en welke onderdelen er al goed gekend zijn. De leerling ontdekt ook of hij/zij in staat is zijn/haar fouten te herkennen en te verbeteren. Als dit niet het geval is, kan inhaalles of grondiger studeren aangewezen zijn. Uiteraard verdwijnt het nut van het verbeteren van een toets wanneer de leerling de juiste antwoorden van een andere leerling klakkeloos overschrijft, vele fouten niet verbetert en opnieuw overneemt, of willekeurig wat noteert, zonder ernstig na te denken. In deze gevallen zal er geen inhaalles of extra oefeningen worden aangeboden totdat de leerling eerst aantoont dat hij/zij de opdracht ernstig heeft uitgevoerd.

2.2 Extra inhaalles

Extra inhaalles kan om verschillende redenen worden aangeboden:

- na een afwezigheid, om de gemiste leerstof in te halen;

- na een les die de leerling moeilijk vond en niet had begrepen (voorwaarde: eerst les instuderen en oefeningen opnieuw maken, dan de leerkracht aanspreken);

- nadat er extra oefeningen gemaakt werden, of een toets of taak verbeterd werd;

- om een proefwerk voor te bereiden;

- om een proefwerk in te kijken en feedback te horen.

Bij het begin van het schooljaar kan de vakleerkracht met alle leerlingen van de klas een vast moment afspreken (vaak een middagpauze) waarop hij/zij beschikbaar is voor inhaallessen, studiebegeleiding of praktische tips. De leerlingen noteren dit in hun planningsagenda en laten dit ook handtekenen door de ouders. Aangezien de leerlingen in de derde graad zelf verantwoordelijkheid dienen op te nemen voor hun studies, verwacht de leerkracht dat de leerlingen zelf vooraf via Smartschool een berichtje sturen en melden dat ze naar de inhaalles willen komen. Ze vermelden ook waarover ze extra uitleg of oefeningen willen, zodat de leerkracht de nodige voorbereidingen kan treffen.

3 Na een afwezigheid door ziekte

Wie in de derde graad lessen heeft gemist wegens ziekte, zorgt er in eerste instantie voor dat hij/zij de digitale schoolagenda opvolgt (ook voor de opgegeven taken en afgesproken testen) en/of de planningsagenda bijwerkt en dat de notities zo snel mogelijk bijgeschreven worden. De leerling probeert eerst zelf de leerstof door te nemen en oefeningen te maken. Wanneer er zich moeilijkheden voordoen, formuleert hij/zij zo concreet mogelijk wat er niet goed is begrepen, en contacteert hij/zij de vakleerkracht voor een inhaalles.

 

Terug naar remediëring